कला-संस्कृतीमनोरंजनमहाराष्ट्र

रसिक प्रेक्षकांसाठी पं. हृषिकेश महाले यांची नव्या वर्षातील गाण्यांची मालिका

पुण्यनगरीतील सांस्कृतिक वातावरण, ग़ज़ल-भजन-गीतांच्या समृद्ध परंपरेचा वारसा आणि आधुनिक ध्वनीविश्वाचा वेध घेत पुढे जाण्याची धडपड – या त्रिसूत्रीचा सुंदर संगम म्हणजे पं. हृषिकेश महाले यांची नव्या वर्षातील गाण्यांची मालिकाच म्हणावी लागेल. स्वर, शब्द, भाव आणि ध्वनीतंत्र यांचा समतोल साधत 22 फेब्रुवारीपासून सुरू होणारी ही संगीतयात्रा रसिकांसाठी एक आगळी अनुभूती ठरणार आहे.


या मालिकेतील सर्व रचना KCA PHOENIX Studio या यूट्यूब चॅनेलवर प्रकाशित होणार असून, रेकॉर्डिंग KCA PHOENIX Studio, अरेंजमेंट – पं. हृषिकेश महाले, व्हिडिओ निर्मिती – KCA- Visions, Pune, तसेच रेकॉर्डिंग सहकार्य – Pramila Preet Studio, Pune येथे झाले आहे. या सर्व निर्मिती प्रक्रियेत तांत्रिक परिपूर्णते सोबत भावविश्वाची शुद्धता जपण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
सादगी सी अदा… – सादगीतील मोहकता
22 फेब्रुवारी रोजी सादर झालेली सादगी सी अदा… ही ग़ज़ल दोन सुंदर आवाजांत साकारली आहे – रुतुजा बक्षी आणि पं. हृषिकेश महाले. या ग़ज़लेचे शब्द आणि संगीत स्वतः पं. महाले यांनी रचले असून, तिची खासियत म्हणजे ग़ज़ल या पारंपरिक शैलीला दिलेला आधुनिक Western Music चा टच.
ग़ज़ल म्हणजे फक्त तबला-हार्मोनियम किंवा मृदू सरगम एवढ्यावर सीमित न ठेवता, या रचनेत गिटार, सॉफ्ट पॅड्स
स्ट्रिंग्स आणि सूक्ष्म पाश्चात्य रिदम पॅटर्न्सचा वापर केला आहे. तरीही ग़ज़लचा आत्मा – शेरातील नजाकत, मतल्यातील आकर्षण आणि रदीफ-काफियाची शिस्त – अबाधित राखण्यात आली आहे.
सादगी हा शब्दच जणू तिच्या भावविश्वाचा केंद्रबिंदू आहे. आजच्या गोंगाटमय जीवनात साधेपणातील सौंदर्य शोधणारी ही ग़ज़ल आहे. तिच्या ओळींमध्ये प्रेम आहे, पण ते दिखाऊ नाही; वेदना आहे, पण ती आक्रस्ताळी नाही; आकर्षण आहे, पण ते शालीन आहे.
रुतुजा बक्षी यांचा मधुर, कोमल आणि तरल आवाज आणि पं. महाले यांची अनुभवी, भावगर्भ गायकी – या दोन्हींचा संगम या ग़ज़लेला वेगळे परिमाण देतो. द्वंद्व गायकीत एकमेकांना पूरक अशी सादरीकरण शैली ऐकायला मिळेल.
या ग़ज़लेचा व्हिडिओ देखील तितकाच आकर्षक आहे. प्रकाश छटा, फ्रेम्स, सौम्य रंगसंगती आणि नजाकतीने टिपलेले भाव – हे सर्व सादगी सी अदा… या शीर्षकाला साजेसे आहे
गजल में दर्द समेटो… – अंतर्मुख करणारी भावयात्रा
1 मार्च 2026 रोजी प्रदर्शित झालेली गजल में दर्द समेटो… ही रचना विचार करायला लावणारी, मनाच्या गाभार्‍यात डोकावणारी आहे. या ग़ज़लेत पं. हृषिकेश महाले यांच्यासोबत रुपाली धर्माधिकारी यांनी अत्यंत भावपूर्ण गायन केले आहे.
ही ग़ज़ल केवळ प्रेम कथे पुरती मर्यादित नाही. ती जीवनातील अनुभव, अपूर्णता, विरह, आणि आत्मचिंतन या सर्वांचा एकत्रित आविष्कार आहे. दर्द समेटो ही संकल्पना स्वतःमध्येच खोल आहे – जखमा झाकून ठेवण्याची नाही, तर त्यांना स्वीकारून शब्दात गुंफण्याची.
रुपाली धर्माधिकारी यांचा आवाज अत्यंत अभिव्यक्तिपूर्ण आहे. त्यांच्या गायकीत वेदना आहे, पण ती नाट्यमय नाही; ती आत्मीय आहे. पं. महाले यांच्या अनुभवी स्वरांनी या ग़ज़लेला गंभीरता आणि स्थैर्य दिले आहे.
संगीतदृष्ट्या ही रचना पारंपरिक ग़ज़ल अंगाने अधिक जवळ जाते. सुरेल हार्मोनियम, मृदू तबला, सूक्ष्म व्हायोलिनचे इंटरल्यूड्स – या सर्वांनी मिळून ग़ज़लेचे मूळ सौंदर्य जपले आहे.
या ग़ज़लेचा व्हिडिओदेखील भावपूर्ण आणि अंतर्मुख करणारा आहे. चेहर्‍यावरील भाव, नजरेतील वेदना, आणि प्रकाशाच्या खेळातून उभे राहिलेले वातावरण – रसिकांना काही क्षण स्वतःकडे पाहायला भाग पाडेल.


प्रेमाचा रंग तु… – भक्ती आणि प्रणयाचा संगम
8 मार्च रोजी रंगपंचमीच्या मंगलमय मुहूर्तावर सादर झालेली प्रेमाचा रंग तु… ही रचना मराठी आणि हिंदी या दोन भाषांचा अनोखा संगम आहे. सुप्रसिद्ध गायक प्रणव धारणे आणि सुप्रसिद्ध गायिका व गीतकार स्वरश्री. शब्द व संगीत – पं. हृषिकेश महाले.
या गीताचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्ये म्हणजे भक्ती आणि रोमँटिक भावनांचा सुंदर मिलाफ. प्रेमाचा रंग हा केवळ प्रणयाचा नाही, तर तो भक्तीचा, समर्पणाचा आणि एकरूपतेचा रंग आहे. या गीतात प्रियकर आणि ईश्वर – दोघांचेही प्रतिबिंब जाणवते.
स्वरश्री: मधुरतेची आणि भावस्पर्शीतेची ओळख
स्वरश्री यांचा आवाज हा कोमल, भावपूर्ण आणि अत्यंत अभिव्यक्तिपूर्ण आहे. त्यांच्या गायकीत स्त्रीसुलभ नाजूकता असूनही ताकद आणि स्पष्टता जाणवते. शब्दांचा उच्चार, भावनांची नेमकी अभिव्यक्ती आणि सुरेलतेतील स्थैर्य – ही त्यांच्या गायकीची वैशिष्ट्ये आहेत. त्यांच्या आधीच्या गाण्यांनी रसिकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण केले आहे.
साजन मोरे – या गीतात त्यांच्या स्वरातील ओलावा आणि विरहाची हळुवार छटा स्पष्ट जाणवते. मेघ दाटले… – पावसाच्या सरींसारखी तरलता त्यांच्या आवाजात ऐकू येते.
घन भरले… – भाव, लय आणि शब्दांची सांगड घालत त्यांनी या गीताला सुपरहिट उंचीवर नेले.
या सर्व गाण्यांमधून स्वरश्री यांनी स्वतःची एक स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे – जी केवळ लोकप्रियतेपुरती मर्यादित नसून गुणवत्तेवर आधारलेली आहे. प्रेमाचा रंग तु… मध्ये त्यांच्या आवाजातील भक्तिभाव आणि प्रणयाची कोमलता एकत्रित ऐकायला मिळते.
प्रणव धारणे : ताकदीचा आणि आत्मीयतेचा स्वर
सुप्रसिद्ध गायक प्रणव धारणे यांचा आवाज हा दमदार, स्थिर आणि भावपूर्ण आहे. त्यांच्या गायकीत खालच्या पट्टीतील गोडवा आणि उंच पट्टीतील आत्मविश्वास दोन्ही जाणवतात. शब्दांना न्याय देत, भावनांना योग्य वजन देण्याची त्यांची शैली या गीतात विशेष खुलून आली आहे. प्रेमाचा रंग तु… मध्ये प्रणव यांचा आवाज भक्तीच्या गंभीर छटांना अधोरेखित करतो, तर प्रणयाच्या ओळींमध्ये कोमलता आणतो. स्वरश्री आणि प्रणव यांच्या आवाजातील समन्वय हा या गीताचा आत्मा आहे.
द्विभाषिक संगमाची जादू
मराठी ओळींतून आपलेपणा, घरगुतीपणा आणि ममत्व व्यक्त होते; तर हिंदी ओळींतून सूक्ष्म रोमँटिकता आणि काव्यात्मकता प्रकट होते. हा द्विभाषिक संगम गीताला व्यापक श्रोता वर्गाशी जोडतो. गीत ऐकताना कधी ते एक भक्तिगीत भासते, तर कधी प्रणयरम्य संवादासारखे वाटते. हीच त्याची खासियत आहे – भक्ती आणि प्रेम यांचा भेद मिटवणारा रंग.
संगीत आणि दृश्यवैभव
संगीतात रंगपंचमीचा उत्साह, हलकी लय, आणि मधुर धून आहे. कोरस भागात रंगांची उधळण जाणवते, तर अंतर्‍यांत भावस्पर्शी शांतता आहे. तालामध्ये उत्सवाची झिंग आहे, पण सुरांमध्ये संयम आणि माधुर्य आहे.
व्हिडिओत रंगांची उधळण, नृत्य, आणि भावपूर्ण सादरीकरण – हे सर्व मिळून हे गीत एक दृश्यानुभव बनवते. प्रकाश योजना, रंगसंगती आणि कलाकारांचे भाव – या सर्वांचा मेळ या रचनेला अधिक प्रभावी बनवतो.
8 मार्चच्या रंगपंचमीच्या शुभक्षणी प्रकाशित झालेली प्रेमाचा रंग तु… हे गीत भक्तीचा, प्रेमाचा आणि रंगांचा उत्सव ठरेल – आणि स्वरश्री व प्रणव धारणे यांच्या अप्रतिम आवाजामुळे ते रसिकांच्या मनात दीर्घकाळ दरवळत राहील.
उस चेहेरे की बात… – शुद्ध रोमँटिकतेचा अविष्कार
या मालिकेतील आणखी एक रत्न म्हणजे उस चेहेरे की बात… ही ग़ज़ल. गायन, शब्द आणि संगीत – सर्व पं. हृषिकेश महाले यांचेच. ही ग़ज़ल पूर्णपणे रोमँटिक मूडमध्ये आहे. प्रिय व्यक्तीच्या चेहर्‍यात दडलेले सौंदर्य, स्मितातील गूढता, आणि नजरेतील न सांगितलेले भाव – यांचे काव्यमय चित्रण या ग़ज़लेत आहे.
संगीतदेखील तितकेच अप्रतिम आणि माधुर्यपूर्ण आहे. मंद लय, सुमधुर इंटरल्यूड्स, आणि भावनांना अधोरेखित करणारे म्युझिकल ब्रिजेस – या सर्वांनी मिळून एक स्वप्नवत वातावरण निर्माण केले आहे. ही ग़ज़ल ऐकताना श्रोत्यांना स्वतःच्या आठवणी, अनुभव आणि प्रेमकथा आठवतील – हेच तिचे यश आहे.
तांत्रिक परिपूर्णता आणि दृश्यवैभव
या सर्व रचना KCA PHOENIX Studio,PUNE च्या माध्यमातून सादर होत आहेत. ध्वनिमुद्रणातील स्पष्टता, मिक्सिंग-मास्टरींगमधील बारकावे, आणि सुरेल संतुलन – हे सर्व व्यावसायिक दर्जाचे आहे.
व्हिडिओ निर्मिती KCA Visions, Pune यांनी अत्यंत सौंदर्यदृष्टीने केली आहे. प्रत्येक गाण्याच्या भावविश्वाला साजेसा रंग, प्रकाश, फ्रेम्स आणि लोकेशन्स निवडण्यात आले आहेत. रेकॉर्डिंग प्रक्रियेत Pramila Preet Studio, Pune यांचे सहकार्य लाभले आहे.
विविधतेतील एकात्मता
या चारही रचना भिन्न मूड्सच्या आहेत
सादगी सी अदा… – आधुनिक स्पर्श असलेली ग़ज़ल
गजल में दर्द समेटो… – अंतर्मुख करणारी भावग़ज़ल
प्रेमाचा रंग तु… – भक्ती आणि प्रणयाचा संगम
उस चेहेरे की बात… – शुद्ध रोमँटिक ग़ज़ल

पण या सर्वांमध्ये एक समान धागा आहे – प्रामाणिकता. शब्दांतील प्रामाणिकता, सुरांतील प्रामाणिकता, आणि सादरीकरणातील आत्मीयता.


रसिकांसाठी निमंत्रण – आजच्या डिजिटल युगात यूट्यूब हेच एक मोठे व्यासपीठ बनले आहे. KCA PHOENIX Studio या चॅनेलवर या सर्व रचना प्रकाशित होणार असून, रसिकांनी त्या ऐकाव्यात, पाहाव्यात, शेअर कराव्यात आणि आपली मते व्यक्त करावीत – हेच अपेक्षित आहे.
संगीत ही केवळ करमणूक नाही; ती आत्मसंवाद आहे. या चार रचनांच्या माध्यमातून पं. हृषिकेश महाले आणि त्यांच्या सहगायकांनी रसिकांच्या मनात नवे भावविश्व जागवण्याचा प्रयत्न केला आहे.
22 फेब्रुवारीपासून सुरू झालेली ही सुरेल यात्रा 8 मार्च आणि पुढे उस चेहेरे की बात… पर्यंत रसिकांना भाव, रंग, वेदना आणि प्रेम यांच्या विविध छटांचा अनुभव देईल – अशी खात्री आहे.
ही केवळ गाण्यांची मालिका नाही; ही स्वरांची साधना, शब्दांची अभिव्यक्ती आणि भावनांची उत्सवयात्रा आहे.
रसिकहो, सज्ज व्हा – सादगीच्या मोहकते पासून वेदनेच्या गाभार्‍या पर्यंत,रंगांच्या उधळणी पासून प्रेमाच्या नजाकतीपर्यंत -ही संगीतयात्रा तुमच्या मनाचा ठाव घेण्यासाठी येत आहे.

डॉ. शामसुंदर रत्नपारखी (वृत्तपर्व संपादक)

‘संधी मिळत नसते संधी निर्माण करावी लागते’ पत्रकार क्षेत्रात मागील वीस वर्षापासून प्रथम स्थानिक आणि नंतर विभागीय वृत्तपत्रात विविध पदांवर काम करत असतानाच विद्यावाचस्पती (Ph.D) पूर्ण केली. याचवेळी या क्षेत्राशी अजून जवळून घट्ट नाते निर्माण झाले आणि त्यानंतर स्वतंत्रपणे २०१५ पासून प्रथम भारत पर्व आणि २०२१ पासून वृत्तपर्व या वृत्तपत्राचा संपादक म्हणून काम करत आहे. २०२३ मध्ये यूट्यूब चॅनल आणि आता वाचकांसाठी वृत्तपर्व पोर्टलच्या माध्यमातून लेखन. माझ्या वेबपोर्टलवर बातम्या, नवनवीन विषयांवरील लेखन, राजकिय, सामाजीक, शैक्षणिक, विज्ञान, क्रीडा, कला, संस्कृती आणि विविध सदरांचा समावेश केला आहे.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button